Normal na Blood Sugar Level: Gabay sa Fasting, After Meal, at HbA1c

“Normal ba ang blood sugar ko?” Isa ito sa pinakamadalas itanong pagkatapos magpa-check-up o gumamit ng glucometer sa bahay. Mahalagang malaman ang normal na blood sugar level dahil ito ang unang hakbang para maagapan ang prediabetes at diabetes, dalawang kondisyong napakarami nang Pilipino ang mayroon. Sa gabay na ito, ipapaliwanag namin ang mga numero sa simpleng paraan, kung paano ang tamang pagsukat, at kung kailan dapat magpatingin.

Ano ang Blood Sugar?

Ang blood sugar o blood glucose ay ang dami ng asukal sa dugo. Galing ito sa mga kinakain natin, lalo na sa kanin, tinapay, pansit, matatamis, at iba pang carbohydrates. Ang hormone na insulin mula sa pancreas ang tumutulong para makapasok ang asukal sa mga cell at magamit bilang enerhiya. Kapag kulang ang insulin o hindi ito gumagana nang maayos, naiipon ang asukal sa dugo at tumataas ang blood sugar.

Normal na Blood Sugar Level: Ang Mga Numero

Sa Pilipinas, karaniwang ginagamit ang mg/dL, pero may mga laboratoryong gumagamit ng mmol/L. (Para i-convert: hatiin ang mg/dL sa 18.)

Fasting Blood Sugar (FBS)

Ito ang sukat pagkatapos ng hindi bababa sa 8 oras na walang kinakain (karaniwang sa umaga bago mag-almusal).

  • Normal: mas mababa sa 100 mg/dL (5.6 mmol/L)
  • Prediabetes: 100 hanggang 125 mg/dL (5.6 hanggang 6.9 mmol/L)
  • Diabetes: 126 mg/dL (7.0 mmol/L) pataas, sa dalawang magkahiwalay na pagsusuri

Blood Sugar Pagkatapos Kumain

Sinusukat ito 2 oras pagkatapos magsimulang kumain.

  • Normal: mas mababa sa 140 mg/dL (7.8 mmol/L)
  • Prediabetes: 140 hanggang 199 mg/dL
  • Diabetes: 200 mg/dL (11.1 mmol/L) pataas sa oral glucose tolerance test

HbA1c

Ang HbA1c ay nagpapakita ng karaniwang blood sugar sa nakaraang 2 hanggang 3 buwan. Hindi na kailangang mag-fasting dito.

  • Normal: mas mababa sa 5.7%
  • Prediabetes: 5.7% hanggang 6.4%
  • Diabetes: 6.5% pataas

Random Blood Sugar

Kung kinuha anumang oras ng araw, ang resulta na 200 mg/dL pataas na may kasamang sintomas gaya ng madalas na pag-ihi at labis na pagkauhaw ay maaaring senyales ng diabetes. Kailangan pa rin itong kumpirmahin ng doktor.

Target na Blood Sugar Para sa May Diabetes

Para sa mga may diabetes na, iba-iba ang target depende sa edad at kalagayan, kaya ang doktor ang magtatakda nito. Bilang pangkalahatang gabay, maraming doktor ang naglalayon ng fasting na 80 hanggang 130 mg/dL, mas mababa sa 180 mg/dL dalawang oras pagkatapos kumain, at HbA1c na mas mababa sa 7%. Para sa mga nakatatanda, maaaring mas maluwag ang target para maiwasan ang sobrang pagbaba ng asukal.

Mababang Blood Sugar (Hypoglycemia)

Delikado rin ang sobrang baba ng blood sugar. Ang mas mababa sa 70 mg/dL ay itinuturing na mababa. Mas madalas ito sa mga umiinom ng gamot sa diabetes o gumagamit ng insulin, lalo na kung lumaktaw ng pagkain.

Mga sintomas ng hypoglycemia:

  • Panginginig at pagpapawis nang malamig
  • Mabilis na tibok ng puso
  • Pagkahilo, pagkalito, o malabong paningin
  • Biglang gutom at panghihina
  • Sa malalang kaso, pagkawala ng malay

Ang karaniwang unang lunas ay ang “15-15 rule”: kumain o uminom ng mga 15 gramo ng mabilis na asukal (halimbawa kalahating baso ng juice o regular na softdrinks, o isang kutsarang asukal o honey), maghintay ng 15 minuto, at sukatin ulit. Kung hindi bumuti o nawalan ng malay ang tao, dalhin agad sa ospital.

Sintomas ng Mataas na Blood Sugar

Maraming may mataas na blood sugar ang walang nararamdaman sa simula. Kapag tumaas na nang husto, maaaring mapansin ang:

  • Madalas na pag-ihi, lalo na sa gabi
  • Labis na pagkauhaw
  • Mabilis mapagod
  • Malabong paningin
  • Mabagal gumaling na sugat
  • Pagbaba ng timbang kahit hindi nagda-diet
  • Madalas na impeksyon sa balat, gilagid, o ihi

Para sa mas malalim na paliwanag tungkol sa sakit, basahin ang aming gabay sa diabetes mellitus: sanhi at gamot.

Paano Tamang Sukatin ang Blood Sugar sa Bahay

Kung may glucometer sa bahay, sundin ang mga hakbang na ito para tumpak ang resulta:

  1. Maghugas ng kamay gamit ang sabon at tubig, at patuyuin. Ang natirang asukal mula sa prutas o pagkain sa daliri ay maaaring magpataas ng resulta.
  2. Ihanda ang glucometer at siguraduhing hindi expired ang test strip.
  3. Tusukin ang gilid ng daliri, hindi ang mismong dulo, para hindi gaanong masakit.
  4. Ilagay ang patak ng dugo sa strip at hintayin ang resulta.
  5. Isulat agad ang resulta, kasama ang petsa, oras, at kung bago o pagkatapos kumain.

Ang pagtatala ay napakahalaga. Mas madaling makita ng doktor ang pattern kapag kumpleto ang talaan kaysa sa isa o dalawang sukat lang.

I-download ang Printable

12-pahinang buwanang talaan ng blood pressure at blood sugar, handang i-print (A4). ₱79.

Tingnan ang printable

Paano Mapapanatiling Normal ang Blood Sugar

  • Bantayan ang dami ng kanin. Hindi kailangang tuluyang iwasan, pero bawasan ang dami at subukan ang brown rice o haluan ng gulay. May mga sample na menu sa aming Diabetes Meal Plan (Lutong-Pinoy).
  • Bawasan ang matatamis na inumin. Ang softdrinks, milk tea, at juice na may dagdag na asukal ay mabilis magpataas ng blood sugar. Alamin ang mga pagkaing mataas sa asukal.
  • Kumain ng pagkaing mayaman sa fiber gaya ng gulay, munggo, at prutas na may balat.
  • Mag-ehersisyo nang regular. Ang 30 minutong mabilis na paglalakad sa karamihan ng araw ng linggo ay nakakatulong.
  • Panatilihin ang tamang timbang. Kahit kaunting pagbaba ng timbang ay nakakabuti sa blood sugar.
  • Matulog nang sapat at bawasan ang stress.
  • Inumin ang gamot ayon sa reseta. Huwag itigil o palitan ang gamot nang walang payo ng doktor, kahit maganda na ang resulta.

Mga Bagay na Nakakaapekto sa Resulta

Hindi lang pagkain ang nagpapabago ng blood sugar. Maaaring tumaas ito kapag may lagnat o impeksyon, kulang sa tulog, stressed, o umiinom ng ilang gamot gaya ng steroid. Maaari namang bumaba ito pagkatapos ng mabigat na ehersisyo o kapag lumaktaw ng pagkain habang umiinom ng gamot sa diabetes. Kaya kapag may kakaibang resulta, isipin din ang mga nangyari sa araw na iyon at isulat ito sa talaan para maipaliwanag sa doktor.

Sino ang Dapat Magpa-check ng Blood Sugar?

Magpa-check kahit walang sintomas kung:

  • Edad 35 pataas
  • Sobra sa timbang
  • May magulang o kapatid na may diabetes
  • May altapresyon o mataas na cholesterol
  • Nagkaroon ng diabetes noong nagbuntis (gestational diabetes) o nanganak ng sanggol na mabigat
  • Hindi aktibo ang pamumuhay

Mga Madalas Itanong (FAQ)

Normal ba ang 110 mg/dL na fasting blood sugar?

Hindi na ito nasa normal range. Ang fasting na 100 hanggang 125 mg/dL ay itinuturing na prediabetes. Magandang balita: sa tamang pagkain at ehersisyo, madalas ay naibabalik pa ito sa normal. Kumunsulta sa doktor para sa tamang plano.

Kailangan bang mag-fasting bago mag-HbA1c?

Hindi. Pwedeng kumain bago kunan ng dugo para sa HbA1c, pero kung kasabay nito ang FBS o lipid profile, sundin ang payo ng laboratoryo.

Pwede bang kape lang bago ang FBS?

Mas mainam na tubig lang ang inumin habang nagfa-fasting. Ang kape na may asukal o creamer ay makakaapekto sa resulta.

Gaano kadalas dapat sukatin ang blood sugar sa bahay?

Depende ito sa uri ng gamot at kalagayan. Ang mga naka-insulin ay maaaring kailangang sumukat nang ilang beses sa isang araw, habang ang iba ay ilang beses lang sa isang linggo. Ang doktor ang magsasabi ng tamang dalas.

Totoo bang nakakababa ng blood sugar ang ampalaya?

May mga pag-aaral na nagpapakitang maaaring makatulong ang ampalaya bilang bahagi ng masustansyang pagkain, pero hindi ito kapalit ng gamot na inireseta ng doktor.

Paalala: Ang impormasyong ito ay pangkalahatang gabay lamang. Ang diagnosis ng prediabetes o diabetes ay ginagawa ng doktor batay sa laboratory tests. Kumunsulta sa doktor bago baguhin ang gamot, pagkain, o ehersisyo, lalo na kung may iniinom nang gamot sa diabetes.