Pagod ka na pero hindi ka makatulog? Pabiling-biling sa kama, gising nang alas-dos ng madaling araw, o gumigising na parang hindi nakapagpahinga? Hindi ka nag-iisa. Maraming Pilipino ang may problema sa pagtulog dahil sa trabaho, puyat sa cellphone, stress, at iba pa. Sa gabay na ito, aalamin natin kung gaano karaming tulog ang kailangan, ang mga karaniwang dahilan ng hirap makatulog, at mga praktikal at ligtas na paraan para makatulog nang mahimbing.
Gaano Karaming Tulog ang Kailangan?
Iba-iba ang pangangailangan ayon sa edad. Bilang pangkalahatang gabay:
- Sanggol (4 hanggang 12 buwan): 12 hanggang 16 na oras, kasama ang idlip
- Bata (1 hanggang 5 taon): 10 hanggang 14 na oras
- Bata (6 hanggang 12 taon): 9 hanggang 12 oras
- Teenager (13 hanggang 18 taon): 8 hanggang 10 oras
- Matanda (18 pataas): hindi bababa sa 7 oras
Hindi lang dami ang mahalaga kundi pati ang kalidad. Ang mahimbing na tulog ay tuloy-tuloy, at gumigising kang may lakas at malinaw ang isip. Para malaman kung ano ang nangyayari sa katawan kapag kulang ang tulog, basahin ang epekto ng kulang sa tulog.
Karaniwang Dahilan ng Hirap Makatulog
- Stress at pag-aalala sa pera, trabaho, o pamilya. Basahin ang masamang epekto ng stress.
- Screen time bago matulog. Ang liwanag mula sa cellphone, tablet, at TV ay nakakaantala sa paglabas ng melatonin, ang hormone ng antok, at ang social media ay nagpapagising sa isip.
- Kape, softdrinks, at energy drinks sa hapon o gabi
- Hindi regular na oras ng pagtulog, lalo na sa mga night shift at call center workers
- Mabigat na hapunan o pagkain bago matulog, na maaari ring magdulot ng heartburn
- Alak at sigarilyo
- Mainit, maingay, o maliwanag na kwarto
- Mga kondisyong medikal gaya ng sleep apnea, depresyon, anxiety, hika, madalas na pag-ihi sa gabi, at pananakit ng katawan
12 Paraan Para Makatulog Nang Mahimbing
1. Magkaroon ng Regular na Oras ng Pagtulog at Paggising
Matulog at gumising sa halos parehong oras araw-araw, kahit Sabado at Linggo. Ito ang pinakamabisang paraan para masanay ang body clock.
2. Bawasan ang Screen Isang Oras Bago Matulog
Ilayo ang cellphone o i-on ang “night mode.” Mas mabuti kung iiwan ito sa labas ng kama o malayo sa abot ng kamay.
3. Iwasan ang Caffeine sa Hapon
Ang epekto ng kape ay maaaring tumagal nang 6 na oras o higit pa. Kung sensitibo ka, huwag nang uminom ng kape, milk tea, o softdrinks pagkatapos ng tanghali.
4. Gawing Komportable ang Kwarto
Madilim, presko, at tahimik. Gumamit ng makapal na kurtina, bentilador o aircon sa komportableng temperatura, at earplugs kung maingay ang paligid.
5. Gamitin ang Kama Para sa Pagtulog Lamang
Iwasan ang pagtatrabaho, pagkain, o mahabang panonood sa kama. Sa ganitong paraan, iniuugnay ng utak ang kama sa pagtulog.
6. Magkaroon ng Ritwal Bago Matulog
Ilang minutong maligamgam na paligo, pagbabasa ng libro, banayad na stretching, o pagdarasal. Ang parehong gawain gabi-gabi ay nagsisilbing senyales sa katawan na oras na para magpahinga.
7. Subukan ang Malalim na Paghinga
Huminga nang malalim sa ilong nang 4 na segundo, pigilan nang 4 na segundo, at dahan-dahang ilabas sa bibig nang 6 na segundo. Ulitin nang ilang beses. Nakakatulong ito pakalmahin ang isip at katawan.
8. Mag-ehersisyo Pero Hindi Malapit sa Oras ng Tulog
Ang regular na ehersisyo ay nakakatulong sa mas mahimbing na tulog. Tapusin ang mabibigat na ehersisyo ilang oras bago matulog.
9. Magpaaraw sa Umaga
Ang natural na liwanag sa umaga ay tumutulong ayusin ang body clock. Kahit 15 hanggang 30 minuto sa labas ay malaking tulong.
10. Huwag Mabigat ang Hapunan
Kumain ng hapunan 2 hanggang 3 oras bago matulog at iwasan ang sobrang maanghang, mamantika, o malaking serving.
11. Iklian ang Idlip
Kung kailangang umidlip sa hapon, 20 hanggang 30 minuto lamang at bago mag-alas-tres, para hindi maapektuhan ang tulog sa gabi.
12. Kapag Hindi Makatulog, Bumangon Muna
Kung lampas 20 minuto ka nang gising sa kama, bumangon at gumawa ng tahimik na gawain sa malamlam na ilaw, gaya ng pagbabasa, hanggang antukin. Iwasan ang pagtingin sa orasan at cellphone.
Pagkain at Inumin na Maaaring Makatulong
Walang pagkaing gamot sa insomnia, pero may mga gawi sa pagkain na nakakatulong. Ang magaan na meryenda gaya ng saging, isang maliit na baso ng gatas, o isang dakot ng mani ay mas mainam kaysa sa matamis o mamantikang pagkain kung nagugutom bago matulog. Ang maligamgam na salabat o chamomile tea na walang caffeine ay maaaring maging bahagi ng ritwal sa gabi. Bawasan ang pag-inom ng maraming tubig isang oras bago matulog kung madalas kang magising para umihi. Kung stress ang pangunahing dahilan ng puyat, makakatulong din ang mga ligtas na paraan sa mabisang gamot sa stress, gaya ng pagsusulat ng mga iniisip sa papel bago humiga para “mailabas” ang mga ito sa isip.
Paano Naman ang Mga Pampatulog?
Ang mga sleeping pill at ilang antihistamine na nakakaantok ay hindi pangmatagalang solusyon. Maaari silang magdulot ng pagkahilo kinabukasan, pagkasanay, at panganib ng pagkahulog sa mga nakatatanda. Ang melatonin ay ibinebenta bilang supplement sa ilang lugar, pero mas mainam na magtanong muna sa doktor bago gumamit, lalo na kung may iniinom na ibang gamot, buntis, o nagpapasuso. Huwag uminom ng pampatulog na reseta ng iba.
Kailan Dapat Magpatingin sa Doktor?
Magpakonsulta kung:
- Hirap makatulog nang 3 gabi o higit pa bawat linggo sa loob ng 3 buwan (posibleng chronic insomnia)
- Malakas humilik, may humihinto sa paghinga habang tulog, o laging antok sa araw. Basahin ang indikasyon ng malakas humilik.
- Malungkot, walang gana, o nawawalan ng interes sa mga bagay. Maaaring ito ay sintomas ng depresyon.
- Hindi mapakali ang binti sa gabi, o madalas magising dahil sa sakit o pag-ihi
- Naaapektuhan na ang trabaho, pag-aaral, o pagmamaneho
Ang isang mabisang paraan na madalas irekomenda ng mga doktor para sa insomnia ay ang cognitive behavioral therapy for insomnia (CBT-I), isang uri ng gabay na tumutulong baguhin ang mga gawi at isipin na nakakasagabal sa tulog.
Mga Madalas Itanong (FAQ)
Nakakatulong ba ang gatas bago matulog?
Para sa ilang tao, ang maligamgam na gatas ay nakakaginhawa at bahagi ng ritwal bago matulog. Walang masama rito basta hindi matamis at hindi malaking dami.
Masama ba ang matulog nang may bentilador na nakatutok?
Walang ebidensya na delikado ito, pero ang direktang hangin ay maaaring magpatuyo ng ilong, mata, at balat. Mas mainam na hindi direktang nakatutok.
Pwede bang bawiin ang puyat sa weekend?
Nakakatulong nang kaunti, pero ang sobrang pagtulog sa weekend ay nakakagulo sa body clock. Mas mabuti ang regular na sapat na tulog gabi-gabi.
Ano ang gagawin ng night shift worker?
Panatilihing madilim at tahimik ang kwarto sa araw, gumamit ng eye mask, iwasan ang kape sa huling bahagi ng shift, at subukang panatilihin ang parehong iskedyul kahit day off kung kaya.
Nakakatulong ba ang pag-inom ng alak para makatulog?
Hindi. Maaaring antukin agad, pero ang alak ay nagpapababaw ng tulog at nagdudulot ng paggising sa gabi.
Paalala: Ang mga payong ito ay pangkalahatang impormasyon lamang. Kumunsulta sa doktor kung tuloy-tuloy ang problema sa pagtulog, malakas ang hilik na may paghinto ng paghinga, o kung may kasamang matinding lungkot o pag-aalala. Kung may iniisip na saktan ang sarili, humingi agad ng tulong sa NCMH Crisis Hotline (1553).